1-fase of 3-fase laden: zo zit het
Bij het kiezen van een laadpaal, thuis of openbaar, duiken de termen 1-fase en 3-fase steeds op. Het verschil bepaalt hoe snel je elektrische auto laadt aan een AC-laadpaal.
Het verschil in het kort
| Aansluiting | Vermogen | Bereik per uur laden* | Typisch gebruik |
|---|---|---|---|
| 1-fase, 16A | 3,7 kW | ± 20 km | Oudere woningen, mobiele lader |
| 1-fase, 32A | 7,4 kW | ± 40 km | Zwaardere thuisaansluiting |
| 3-fase, 16A | 11 kW | ± 60–70 km | Standaard openbare laadpaal en moderne wallbox |
| 3-fase, 32A | 22 kW | ± 120 km | Openbare palen; weinig auto's benutten dit |
*Bij 18 kWh/100 km. Let op: je auto bepaalt mee, de boordlader van veel EV's kan maximaal 11 kW (3-fase 16A), sommige slechts 7,4 kW (1-fase). Een 22 kW-paal maakt zo'n auto niet sneller.
Thuis: heb je 3-fase nodig?
De meeste Nederlandse woningen hebben standaard een 1-fase- of 3×25A-aansluiting. Voor een 11 kW-wallbox is 3-fase nodig; verzwaren van 1×35A naar 3×25A kost eenmalig een paar honderd euro via je netbeheerder. Maar reken eerst: laad je 's nachts (8+ uur), dan is zelfs 3,7 kW al goed voor ± 160 km, voor de meeste forensen ruim voldoende. 3-fase loont vooral bij grote accu's, korte laadvensters of slim laden op goedkope uren, waar je in een kort daluur zoveel mogelijk wilt laden.
Openbaar: wat kom je tegen?
Vrijwel alle openbare laadpalen in Nederland zijn 3-fase 11 of 22 kW. Op onze straatpagina's zie je per laadpaal het exacte vermogen en stekkertype, zoek je plaats via het laadpalenoverzicht. Voor sneller dan 22 kW heb je een DC-snellader nodig; die werkt buiten je boordlader om.
Veelgestelde vragen
Kan ik een 3-fase laadpaal op een 1-fase aansluiting gebruiken?
Ja, de lader schakelt dan terug naar 1-fase vermogen (3,7 of 7,4 kW). Andersom geldt ook: een 1-fase auto laadt gewoon op een 3-fase paal, maar alleen met zijn eigen maximum.
Hoe weet ik of mijn auto 1- of 3-fase laadt?
Kijk in de specificaties naar de "boordlader" of "AC-laadvermogen": 7,4 kW betekent 1-fase (32A), 11 kW betekent 3-fase 16A, 22 kW betekent 3-fase 32A.
Is 3-fase laden goedkoper?
Nee, je betaalt per kWh, sneller laden is niet duurder per kilometer. Wel kun je met 3-fase méér kWh in de goedkope uren proppen bij een dynamisch contract.
Kan ik een 3-fase laadpaal aansluiten op 1 fase?
Ja. De installateur sluit de paal aan op de fase(n) die beschikbaar zijn; heb je maar 1 fase, dan levert een 3-fase paal simpelweg 1-fase vermogen (3,7 of 7,4 kW). Je kunt hem later ombouwen naar 3-fase zodra je meterkast is verzwaard, zonder een nieuwe paal te kopen.
Hoeveel ampère heb ik nodig voor een laadpaal?
Voor 1-fase laden op 7,4 kW heb je een 32A-aansluiting nodig, voor 3-fase 11 kW is 3x16A voldoende en voor 22 kW 3x32A. Check je hoofdzekering: bij een standaard 1-fase 35A-aansluiting kan een 32A-laadpaal met load balancing meestal prima, mits je zware verbruikers niet tegelijk aanstaan.
Heb ik 3-fase nodig of is 1-fase genoeg?
Voor de meeste huishoudens is 1-fase 7,4 kW ruim genoeg: een nacht laden voegt zo'n 250 tot 350 km toe. 3-fase (11 of 22 kW) is interessant als je overdag snel wilt bijladen, veel kilometers rijdt of je zonne-overschot direct in de auto wilt stoppen. Ombouwen naar 3-fase kost een verzwaring van de meterkast.
